Alles over Wet DBA, schijnzelfstandigheid, urencriterium en belastingvoordelen
Werken als zzp’er in 2026 biedt veel vrijheid, maar brengt ook strengere wet- en regelgeving met zich mee. De Belastingdienst handhaaft actief op schijnzelfstandigheid, fiscale voordelen worden verder afgebouwd en opdrachtgevers kijken kritischer mee. In deze gids leggen wij helder uit waar je als zzp’er rekening mee moet houden in 2026 — praktisch, actueel en toepasbaar.
Bij Truston Finance & Advisory begeleiden wij dagelijks zzp’ers, dienstverleners en e-commerce ondernemers bij het correct inrichten van hun onderneming, volledig volgens de geldende wetgeving.
Wet DBA & schijnzelfstandigheid in 2026
De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) is in 2026 onverminderd van kracht. De kern van deze wet is het voorkomen van schijnzelfstandigheid: situaties waarin iemand formeel als zzp’er werkt, maar feitelijk functioneert als werknemer.
De Belastingdienst beoordeelt hierbij niet alleen het contract, maar vooral de praktijk.
De belangrijkste criteria:
- Is er sprake van gezag of aansturing?
- Is de zzp’er economisch afhankelijk van één opdrachtgever?
- Kan de zzp’er zich laten vervangen?
- Wordt er gewerkt met vaste werktijden en vaste werkinstructies?
- Wordt hetzelfde werk gedaan als vaste werknemers?
Wanneer meerdere van deze punten van toepassing zijn, kan de Belastingdienst oordelen dat er feitelijk sprake is van loondienst.
Handhaving door de Belastingdienst in 2026
Sinds 1 januari 2025 is de Belastingdienst weer actief gaan handhaven op schijnzelfstandigheid. Dit betekent dat in 2026:
- De Belastingdienst controles uitvoert bij zowel zzp’er als opdrachtgever
- Correcties kunnen worden opgelegd over eerdere jaren
- Vergrijpboetes mogelijk zijn bij evidente schijnzelfstandigheid
- Geen verzuimboetes worden opgelegd (bij onopzettelijke fouten)
De focus ligt met name op langdurige samenwerkingen, eenzijdige afhankelijkheid en zzp’ers zonder ondernemingsrisico.
Hoe voorkom je schijnzelfstandigheid? (praktische checklist)
Je verkleint het risico aanzienlijk wanneer je:
- Meerdere opdrachtgevers hebt per jaar
- Zelf je tarieven bepaalt
- Zelf bepaalt hoe en wanneer je het werk uitvoert
- Investeert in je onderneming (website, marketing, tools)
- Werkt met duidelijke opdrachtovereenkomsten
- Geen structurele aansturing accepteert
- Ondernemersrisico draagt (geen doorbetaling bij ziekte)
Bij Truston controleren wij zowel contracten als de feitelijke werkwijze, zodat jouw onderneming DBA-proof is.
Urencriterium & ondernemersaftrek (2026)
Om recht te hebben op ondernemersaftrek moet je voldoen aan het urencriterium: minimaal 1.225 uur per kalenderjaar besteden aan je onderneming.
Belangrijkste fiscale voordelen in 2026:
- Zelfstandigenaftrek: € 1.200
- MKB-winstvrijstelling: 12,7% van de winst
- Aftrek van zakelijke kosten (kantoor, opleidingen, software)
Let op: ook indirecte uren tellen mee, zoals administratie, marketing, reistijd en scholing.
Veelgemaakte fouten bij zzp’ers
- Denken dat een contract alleen voldoende is (praktijk is doorslaggevend)
- Slechts één opdrachtgever hebben
- Geen urenregistratie bijhouden
- Privé- en zakelijke kosten vermengen
- Onvoldoende bewijs van ondernemerschap
Deze fouten zien wij regelmatig terug bij controles van de Belastingdienst.
Wat Truston Finance & Advisory voor jou doet
Wij begeleiden zzp’ers niet alleen bij boekhouding, maar juist bij wetgeving, structuur en risico-beheersing:
- DBA-check van contracten én praktijk
- Fiscale optimalisatie binnen de regels
- Inrichting administratie conform Belastingdienst
- Advies bij groei, schaalvergroting of overstap naar BV
- Praktische begeleiding, geen standaardadvies
Onze aanpak is gericht op zekerheid, compliance en groei.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Wat is schijnzelfstandigheid in 2026?
Schijnzelfstandigheid ontstaat wanneer een zzp’er feitelijk werkt als werknemer, ondanks een zzp-contract.
Handhaaft de Belastingdienst in 2026 actief?
Ja. Sinds 2025 is actieve handhaving hervat, met controles en correcties.
Krijg ik boetes bij schijnzelfstandigheid?
Vergrijpboetes zijn mogelijk bij bewuste overtreding. Verzuimboetes worden niet opgelegd.
Hoe hoog is de zelfstandigenaftrek in 2026?
€ 1.200 per jaar.
Kan ik nog met modelovereenkomsten werken?
Ja, deze zijn geldig tot en met 31 december 2029, mits correct toegepast.
Twijfel ik of ik DBA-proof werk, wat nu?
Laat je situatie beoordelen. Wij doen dit dagelijks voor ondernemers.
Hulp nodig?
Twijfel je of jouw zzp-situatie voldoet aan de regels van 2026?
Plan een vrijblijvend gesprek. Wij zorgen dat je fiscaal slim én juridisch veilig onderneemt.